Kompetencje w tłumaczeniach technicznych

dosłownieW pewnych sytuacjach w naszym życiu jesteśmy zmuszeni skorzystać z usług tłumacza. Kiedy przeprowadzamy się na jakiś czas za granicę i potrzebujemy tłumaczeń dokumentów, takich jak akt urodzenia czy ślubu, lub też chcemy podpisać umowę z kimś z obcego kraju, wymagana jest pomoc odpowiednio wykwalifikowanej osoby. Możemy znać dany język bardzo dobrze, ale specjalistyczne słownictwo oraz moc poświadczenia zgodności z oryginałem nie leży w naszych kompetencjach. Nie da się jednak ukryć, że znajomość języków obcych jest nie do przecenienia. Kładziemy na nie coraz większy nacisk od ostatnich dwóch dekad. Coraz częściej szkoły podstawowe, gimnazjalne i średnie oferują lekcje nie tylko angielskiego, ale również niemieckiego, rosyjskiego, hiszpańskiego, francuskiego i włoskiego. Naukę języków najlepiej rozpocząć odpowiednio wcześnie, ponieważ im jesteśmy starsi, tym trudniej nam przyswoić daną mowę obcą w stopniu bardzo dobrym. Sam proces nauki jest bardzo przyjemny, ale również czasochłonny. Nie należy się poddawać, nawet jeśli początku okazują się bardzo trudne.

Coraz więcej rodziców wysyła swoje dzieci do szkol i przedszkoli językowych, w których mogą nauczyć się obcej mowy w szybszym tempie. Dla starszych pokoleń, które nie uczęszczały na darmowe zajęcia z języka obcego w szkole, organizowane są profesjonalne kursy. Jeżeli nagle okazuje się, że musimy nauczyć się danej mowy, możemy wybrać intensywny kurs złożony z wielu godzin lekcyjnych w krótkim czasie. Takie zajęcia są efektywne tylko wtedy, gdy uczestnicy faktycznie chcą się czegoś nauczyć. Są osoby, które nie posiadają naturalnych predyspozycji lingwistycznych i nie potrafią w łatwy sposób przyswoić obcej mowy. Niestety nie ma na to reguły. Jedni uczą się szybciej, drudzy wolniej.

Najważniejsza w nauce obcego języka jest systematyczność i cierpliwość oraz dobre chęci. Jeżeli od samego początku założymy, że dany język nie jest nam do niczego potrzebny lub nie interesuje nas kultura i sposób mówienia danej grupy społecznej, lepiej poświęcić ten czas na coś innego. Do nauki języka trzeba posiadać pozytywne nastawienie. Dorosłym jest trudniej przyswoić obca mowę, ponieważ znając doskonale reguły gramatyczne języka ojczystego, uczą się jej bardziej refleksyjnie. Niestety takie podejście nie pomaga, a nawet szkodzi. Zanim zaczniemy, musimy założyć, że oba języki, ojczysty oraz docelowy są od siebie różne i czasami nieprzekładalne. Istnieją bowiem różnice w samej kulturze, historii, tradycji i obyczaju dwóch grup społecznych. To od tych komponentów zależy kształt systemu językowego, zasady, słownictwo i fonetyka. Pola semantyczne wyrazów są inne, chociaż mogą być do siebie podobne. Musimy być również świadomi tego, że tłumaczenie samych pojedynczych słów nie wystarcza. Język jest elastycznym, choć rozbudowanym systemem, który składa się z całych wypowiedzi i wyrażeń. Na uwadze powinniśmy mieć również wszelkiego rodzaju idiomy, czyli wyrażenia nieprzekładalne, które jesteśmy w stanie zrozumieć i odnieść do konkretnej sytuacji, ale nie możemy ich dosłownie przetłumaczyć.

Tych wszystkich drobnych niuansów, większych różnic i problemów powinna być świadoma każda osoba, która w wieku dorosłym przystępuje do nauki danego języka. Każdy profesjonalny tłumacz zdaje sobie z tych kwestii sprawę, dlatego nieustannie podnosi swoje kwalifikacje poszerzając zasób słownictwa. Osoba zajmująca się przekładem nigdy nie kończy swojej edukacji. Codziennie uczy się czegoś nowego i stara się być na bieżąco z wszelkimi zmianami językowymi, zarówno tymi, które trafiają do oficjalnego obiegu, jak i tymi, które funkcjonują w obrębie mowy potocznej, codziennej i kolokwialnej. Dość trudne zadanie ma osoba, która wykonuje tłumaczenia techniczne. Taki rodzaj przekładu wymaga od niej nie tylko znajomości danego języka w stopniu doskonałym, ale również pewnej wiedzy technicznej w danej dziedzinie. Aby wykonać profesjonalne i wolne od błędów tłumaczenie medyczne, chemiczne lub jakiekolwiek inne, dana osoba musi wiedzieć, o czym pisze. Dość często zdarza się wobec tego, że osoba wykonująca tłumaczenia techniczne posiada wykształcenie wyższe zarówno filologiczne jak i specjalistyczne. Obecnie jest dość duże zapotrzebowanie na tego typu przekład, ponieważ mamy do czynienia z globalnym przepływem informacji na świecie. Przedsiębiorcy w każdej branży starają się współpracować z innymi krajami, aby usprawnić działalnie swojej firmy i dotrzeć do jak największej grupy odbiorców. Jeżeli chcemy, aby nasze przedsiębiorstwo dobrze się rozwijało, musimy zadbać o jego miejsce na rynku światowym. W tym przypadku nie może się obyć bez odpowiedniego zaplecza językowego. Dla producentów konkretnych wyrobów profesjonaliści wykonują tłumaczenia techniczne opisów produktów oraz instrukcji obsługi i wielu innych tekstów. Taki przekład to również dłuższe wypowiedzi ustne lub pisemne, czyli książki, referaty, krótkie i długie opisy oraz wypowiedzi na konferencjach i różnego rodzaju spotkaniach. Osoba, której głównym zajęciem są tłumaczenia techniczne w określonej dziedzinie musi znać nie tylko język oficjalny, ale równkompetencjeież jego poszczególne odmiany, takie jak socjolekty. Socjolekt to odmiana języka, która posługują się mniejsze grupy społeczne. Jest on zwykle nacechowany emocjonalnie i nazywa poszczególne zjawiska oraz rzeczy w sposób zrozumiały dla ich członków. Jednak z biegiem czasu socjolekty są również znane innym grupom, ponieważ poszczególne słownictwo przenika do języka ogólnego. Specjalna odmianą socjolektu jest profesjolekt, czyli język charakterystyczny dla danego zawodu. To ta odmiana powinna być znana konkretnemu tłumaczowi specjalizującemu się w przekładzie tekstów w obrębie konkretnej dziedziny naukowej lub branży. Osoba, która wykonuje tłumaczenia techniczne musi zatem znać poszczególne nazwy oraz zwroty funkcjonujące w danej grupie zawodowej.

Obok tłumaczy zajmujących się przekładem w zakresie konkretnej dziedziny naukowej istnieją również osoby, które mogą poświadczyć dany dokument. Dzięki tłumaczom przysięgłym możemy przełożyć konkretny tekst tak, aby nie utracił on swojej mocy prawnej. Osoba zajmująca się tłumaczeniem przysięgłym również operuje podstawowymi zwrotami wykorzystywanymi w administracji państwowej, dziedzinie prawnej i sądowniczej.